Enflasyon Düzeltmesi Mevzuatı

VUK Mükerrer Madde 298 (A, Ç) ve 555 Sıra No'lu Tebliğ Hükümleri

VUK Mükerrer Madde 298/A

Mali tabloların enflasyonun etkisinden arındırılması amacıyla getirilen bu hüküm, kazancını bilanço esasına göre tespit eden gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerine yöneliktir.

Zorunlu Uygulama Şartları

Aşağıdaki iki şartın birlikte gerçekleşmesi halinde uygulama zorunludur:

  • Son 3 hesap döneminde Yİ-ÜFE artışının %100'ü aşması,
  • Cari hesap döneminde Yİ-ÜFE artışının %10'u aşması.

Kıymetlerin Tasnifi

Parasal Kıymetler

Ulusal para değerindeki değişmeler karşısında nominal değerleri aynı kalan kıymetlerdir (Kasa, Banka, Alacaklar, Borçlar). Düzeltmeye tabi tutulmazlar.

Parasal Olmayan Kıymetler

Parasal kıymetler dışındaki kıymetlerdir (Stoklar, Maddi Duran Varlıklar, Sermaye, Yedekler). Enflasyon düzeltmesine tabi tuturlar.

VUK Mükerrer Madde 298/Ç

Enflasyon düzeltmesi şartlarının gerçekleşmediği dönemlerde (sürekli yeniden değerleme), mükellefler amortismana tabi iktisadi kıymetlerini ve bunların birikmiş amortismanlarını her yıl yeniden değerleme hakkına sahiptirler.

Kimler Faydalanabilir?

Tam mükellefiyete tabi olan ve bilanço esasına göre defter tutan gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri (finans sektörü hariç).

Vergisel Etki

Değer artış tutarı üzerinden %2 oranında vergi ödenir. Fon hesabına alınan tutarlar sermayeye eklenebilir.

Uygulama İşlem Adımları

1
Tasnif

Parasal/Parasal olmayan tespiti.

2
Esas Tutar

ROFM ayıklanması.

3
Katsayı

Endekslerin hesaplanması.

4
Muhasebe

698 HS Kayıtları.

Düzeltme Katsayısı Formülü
Mali Tablo Tarihindeki Endeks
İlgili Kıymetin Düzeltmeye Esas Tarihindeki Endeks

Kritik Uygulama Detayları

  • Stoklar: Toplulaştırılmış yöntemler (Basit Ortalama veya Stok Devir Hızı) seçilebilir.
  • Duran Varlıklar: İlgili kıymetlerin maliyetine giren faiz ve kur farklarının "Reel Olmayan" kısmı arındırılır.
  • Özsermaye: Ödenmiş sermaye, yedekler ve fonlar düzeltilir. Yeniden değerleme fonları ise sıfırlanır.
  • Birikmiş Amortismanlar: Varlığın düzeltme katsayısına paralel olarak düzeltilir.